Robisz zdjęcia? Zadbaj o swoje prawa autorskie

28.09.2016
kafelek

Czy wiesz w jaki sposób powinieneś podpisać swoje zdjęcie zanim je upublicznisz w Internecie lub zgodzisz się na jego publikację w prasie? Jeżeli nie – ta Instrukcja jest dla Ciebie!

Jak wynika z Raportu Poszukiwana, poszukiwany. Kto jest autorem opublikowanego zdjęcia? Ponad połowa zawodowych fotografów w Polsce nie wie jak prawidłowo podpisać własne zdjęcie. Sytuacja ta jest o tyle niepokojąca, że to właśnie podpis pod fotografią warunkuje istnienie wspomnianego zawodu. W dobie cyfryzacji, kiedy praktycznie każdy z nas staje się autorem prac dostępnych w domenie publicznej, problem prawa własności intelektualnej staje się coraz bardziej naglący. Jak podaje wspomniany Raport opracowany przez redaktorów portalu fotoprawo.pl, niektóre tytuły mediowe bowiem w ogóle nie umieszczają adnotacji dot. autora publikowanych fotografii. W celu poprawy tej sytuacji, powstała Instrukcja prawidłowego podpisywania zdjęć, której zdaniem jest wprowadzenie standardu oznaczania fotografii w polskim społeczeństwie.

Kogo i co chroni prawo autorskie?

W Polsce ochrona prawami autorskimi przysługuje twórcy każdego dzieła, niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności. Oznacza to, że od 1994 roku (tj. wejścia w życie Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych), nie ma żadnych dodatkowych procedur ani żadnych warunków, które trzeba spełnić, by autor dzieła mógł korzystać z praw do niego.

Co ważniejsze, prawo do podpisu autorskiego przy zdjęciu należy do grupy praw osobistych, a więc takich, których nie można się zrzec, sprzedać, odziedziczyć, a w dodatku są wieczne – nigdy nie wygasają. W kontekście fotografii oznacza to bezwzględny obowiązek umieszczenia notki autorskiej pod każdym wykorzystanym zdjęciem,
jeśli autor nie wspomniał o tym, że nie chciałby być podpisany.

Jak podpisać zdjęcie – instrukcja

W celu wypracowania standardów podpisywania zdjęć w Polsce, redaktorzy portalu fotoprawo.pl, na drodze konsultacji z przedstawicielami środowiska fotograficznego, stworzyli Instrukcję prawidłowego podpisywania zdjęć. Pozwla ona w prosty i szybki sposób zorientować się jak należy oznaczyć daną fotografię, aby nie łamać prawa autorskiego. Instrukcja podpowiada także jak zachować się w czterech szczególnych przypadkach, tj. kiedy:

  1. autor jest jednocześnie właścicielem praw majątkowych
  2. prawa majątkowe są „kaskadowane” – agencja, do której należą udziela sublicencji innej agencji
  3. autor nie chce się ujawnić lub jest nieznany
  4. źródłem zdjęcia jest domena publiczna

Mamy nadzieję, że „Instrukcja prawidłowego podpisywania zdjęć” pomoże zarówno tym, którzy tworzą fotografię, jak i tym, którzy ją wykorzystują – mówi Wiktor Sobolewski, koordynator projektu Fotoprawo.pl – Fotografowie, dziennikarze, fotoedytorzy, ale także przysłowiowy Kowalski – my wszyscy możemy dbać o to, aby autor dzieła sztuki, jakim niewątpliwie jest fotografia, został w odpowiedni sposób uhonorowany oraz mógł czerpać przysługujące mu korzyści majątkowe.

Czytaj też

/

Utwór inaczej – jakich fotografii nie można objąć prawem autorskim?

20.03.2020
fot. Rawpixel.com / Shutterstock

Prawo autorskie chroni twórców „utworów”. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi, że utworem stanowiącym przedmiot...

/ / /

Czy printscreen zdjęcia narusza prawa autorskie fotografa?

03.02.2020
fot. Rawpixel.com / Shutterstock

Sfotografowanie cudzego zdjęcia czy printscreen strony internetowej ze zdjęciem nie sprawi, że użycie tak uzyskanych materiałów będzie...

/ / / /

Zadośćuczynienie od fotografa za nieudaną sesję ślubną?

09.01.2020
Autor: Evgenyrychko / Shutterstock

Sąd Rejonowy w Tarnowie wydał precedensowy wyrok: fotograf musi zapłacić 15 000 zł zadośćuczynienia dla swoich klientów...

Komentarze

  1. Piotr pisze:

    Mam nadzieję że ta instrukcja pomoże wielu osobą zadbać o prawa autorskie.

  2. Sebastian pisze:

    Wszystko pięknie, tylko jak to się ma gdy sąd uzna jednak że nasze zdjęcie jest stricte prostą informację prasową która nie nosi znamion utworu w rozumieniu prawa autorskiego ? Pomimo tego, że świadomie wybierzemy koncepcje, moment fotografowania itd sąd może uznać że to jest prosta informacja prasowa zdjęcie wykonane tylko i wyłącznie w celu zwykłego udokumentowania określonego przedmiotu czy sytuacji.

  3. Marek pisze:

    Dzień dobry. Czy za wystarczający można uznać (stosowany przez niektóre wydawnictwa) zwyczaj, iż zdjęcia bezpośrednio w publikacji nie są podpisane. Dopiero na końcowej stronie pojawia się dosyć chaotyczny i nieczytelny „wykaz autorów”, gdzie za enigmatycznym słowem „internet” pojawia się kilkadziesiąt numerów stron na których zamieszczono zdjęcia pobrane rzekomo z internetu – ale tak naprawdę nie wiadomo skąd?

    1. admin pisze:

      Taki zwyczaj nie spełnia roli oznaczania autora poszczególnych utworów. Zasadniczo wynika z lenistwa wydawnictw i braku szacunku dla fotografów.

  4. Marek pisze:

    Tematem-rzeką jest miejsce podpisania zdjęcia. Jako autor zdjęcia, chciałbym być doceniony. Choćby w ten sposób, by nazwisko autora było bezpośrednio przy zdjęciu. Bo gdy ktoś przeglądający książkę zatrzyma wzrok na zdjęciu, to zauważy i jego autora. Jak dla mnie, tego warunku nie spełnia hurtowa „wyliczanka” zamieszczona gdzieś na końcowych stronach. Czy są jakieś zasady dotyczące miejsca umieszczenia nazwiska autora?

    1. admin pisze:

      Niestety nie ma zasad poza „dobrym zwyczajem”.

Dodaj komentarz